İtalyanca Kendi Kendine Nasıl Öğrenilir?

Kısa cevap: İtalyancayı kendi kendine öğrenirken Türkçeye benzeyen okunuşunun avantajını kullanarak önce telaffuz kurallarını bitirin, isimleri artikelleriyle, fiilleri de essere (olmak) ve avere (sahip olmak) fiillerinin şimdiki zamanından başlayarak öğrenin. İtalyancada ünlüler a, e, i, o, u olmak üzere beştir ve Türkçedeki karşılıklarına çok yakındır; kelimelerin neredeyse tamamı yazıldığı gibi okunur. Dikkat edilecek üç nokta c ile g'nin okunuşu, çift ünsüzler ve ismin cinsiyetine göre değişen artikellerdir. Bu yazıda İtalyancayı kendi kendine öğrenmek isteyen yetişkinler için bu üç noktayı ve fiillerle nasıl ilerleyeceğinizi anlatıyoruz.

c ile g, ardından gelen harfe göre okunur

İtalyanca okumada ilk öğrenilecek kural c ve g'nin okunuşudur. Türkçe konuşanlar için iyi haber şu: bu kural Türkçedeki harflere neredeyse birebir karşılık gelir. c, ardından a, o, u geldiğinde "k" okunur, e ya da i geldiğinde ise Türkçedeki "ç" gibi okunur. cane (köpek) "kane", cena (akşam yemeği) "çena", selamlaşma sözcüğü ciao da "çao" diye okunur. ce ve ci arasına h girdiğinde ses yeniden "k" olur: chiave (anahtar) "kiave" okunur.

g de aynı mantıkla okunur. gatto (kedi) "gatto" okunurken, mangiare (yemek yemek) kelimesindeki gia, Türkçedeki "ca" gibi okunur ve kelime "mancare" diye söylenir. İngilizce okumaya alışmış biri ciao'yu "siyao", chiave'yi "çiyav" gibi okumaya yatkın olabilir; ama bu kuralı bir kez öğrendiğinizde ilk kez gördüğünüz kelimeleri de hemen hemen tereddüt etmeden okursunuz.

Çift ünsüzler: Türkçedeki gibi

İtalyancada aynı ünsüzün iki kez yazıldığı çift ünsüzler, biraz uzatılarak ve vurgulanarak okunur. Türkçe konuşanlar bunu zaten bilir: "anne", "elli" ya da "dikkat" kelimelerindeki çift harfler de aynı şekilde okunur. İtalyancada bu fark anlamı değiştirebilir. nonno (büyükbaba) "non-no" diye iki n ile, tek n'li nono (dokuzuncu) ise "nono" diye okunur. gatto (kedi) kelimesindeki tt de "ga-to" değil "gat-to" diye okunur.

Türkçede çift ünsüz olduğu için İtalyancanın bu özelliği Türkçe konuşanlar için duyması da söylemesi de kolay bir konudur. Kelime öğrenirken yazılıştaki ünsüzün tek mi çift mi olduğuna dikkat ederek sesli okumak, yazılışı ve telaffuzu birlikte öğrenmenizi sağlar.

İsimleri artikelleriyle öğrenin

Türkçede dilbilgisel cinsiyet yoktur, İtalyancada ise isimler eril ya da dişildir. Kabaca, -o ile biten isimlerin eril, -a ile bitenlerin dişil olduğu söylenebilir. Dikkat edilecek nokta, belirli artikelin yalnızca cinsiyete göre değil, ismin ilk sesine göre de değişmesidir. Eril isimler için temel artikel il'dir (il libro, kitap); ama s+ünsüz ya da z ile başlayan isimlerde lo (lo studente, öğrenci), ünlüyle başlayan isimlerde l' kullanılır (l'amico, arkadaş). Dişil isimlerde temel artikel la'dır (la casa, ev).

Bu ayrımı kural olarak ezberlemek yerine isimleri baştan "il libro", "lo studente" gibi artikelleriyle birlikte öğrenmek, konuşurken ve yazarken tereddüdü ortadan kaldırır. Çoğulda artikel de değişir: il libro i libri, la casa le case olur; ismin sonu da -o'dan -i'ye, -a'dan -e'ye döner. Tekil ve çoğulu birlikte sesli söylemek iki biçime de alışmanızı sağlar.

Fiillere essere ve avere ile başlayın

İtalyancada fiiller kişiye göre altı biçimde çekimlenir. Türkçe konuşanlar için bu da tanıdık bir durum, çünkü Türkçede de fiil kişiye göre ek alır: konuşurum, konuşursun, konuşur. Önce en sık kullanılan iki fiilin, essere (olmak) ve avere (sahip olmak) fiillerinin şimdiki zamanını öğrenin. essere io sono, tu sei, lui/lei è, noi siamo, voi siete, loro sono; avere ise io ho, tu hai, lui/lei ha, noi abbiamo, voi avete, loro hanno şeklinde çekimlenir.

Bir benzerlik daha var: İtalyancada da fiilin biçimi kimin konuştuğunu gösterdiği için io (ben) ve tu (sen) gibi zamirler çoğu zaman söylenmez. Türkçede "Geliyorum." dediğimizde "ben" demeye gerek olmadığı gibi, İtalyancada da sono turco (Türk'üm) demek yeterlidir. Düzenli fiiller -are, -ere ve -ire olmak üzere üç gruba ayrılır; -are grubundan parlare (konuşmak) io parlo, tu parli, lui/lei parla, noi parliamo, voi parlate, loro parlano şeklinde çekimlenir. Bütün tabloyu bir anda ezberlemek yerine sık kullanılan fiilleri tek tek cümle içinde öğrenmek daha hızlı sonuç verir.

Kelimeler her gün ekranda, azar azar

Okuma kurallarını öğrendiğiniz İtalyancanın güçlü yanı, gördüğünüz kelimeyi hemen sesli okuyabilmenizdir. Bu avantajı kullanmak için kelimelerle karşılaşma sayınızı artırmanız gerekir. Selamlaşma, sayılar, yemek, aile ve seyahat gibi sık kullanılan konulardan başlamak, öğrendiğiniz kelimeleri hemen kullanabilmenizi sağlar. İsimleri artikelleriyle, fiilleri mastar hâliyle tekrar tekrar görün. Benzer bir yoldan Almanca öğrenmek için Almanca kendi kendine nasıl öğrenilir? yazımıza, örnek cümleyle kelime çalışmak için İngilizce kelimeleri örnek cümleyle ezberlemek yazımıza bakabilirsiniz.

Watch Your Language, İtalyanca kelimeleri konu ve CEFR seviyesine göre paketler hâlinde sunar ve iPhone'daki widget'larda ve Apple Watch kadranında gösterir. İsimleri artikeliyle gösterme ayarı da vardır; henüz öğrenmediğiniz kelimeleri daha sık getirdiği için masa başı zamanınızı fiil çekimlerine ayırabilirsiniz.

Özet: okuma avantajını kelime sayısına dönüştürün

İtalyancayı kendi kendine öğrenirken c ve g'nin okunuşunu ve çift ünsüzleri en başta öğrenirseniz, ilk kez gördüğünüz kelimeleri de çoğunlukla doğru okursunuz; bu kuralların Türkçedeki ç, c ve çift harflerle örtüşmesi işinizi kolaylaştırır. İsimleri il libro, la casa gibi artikelleriyle, fiilleri essere ve avere'nin şimdiki zamanıyla öğrenmeye başlayın. Kelimeleri gündelik ekranlarınızda tekrar tekrar görerek okuyabildiğiniz kelime sayısını adım adım artırın. İşe ciao, cena ve chiave kelimelerini kurallara göre sesli okuyarak başlayın. Watch Your Language'in tüm özelliklerini ana sayfada bulabilirsiniz.