Kısa cevap: İngilizce kelimeleri yazarak ezberlemek yazılışı öğrenmek için işe yarar, ama aynı kelimeyi bir oturuşta defalarca kopyalamak anlamı pek akılda tutmaz. Önemli olan kaç kez yazdığınız değil, anlamı ve yazılışı kaç kez kendi aklınızdan çıkardığınızdır. Yazacaksanız "bakıp kopyalamak" yerine "önce hatırlayıp sonra yazmak", bir günde çok kez yazmak yerine de günlere yayarak tekrar tekrar hatırlamak gerekir. Bu yazıda yazarak ezberlemenin artılarını ve eksilerini, yazmaya değer kelimeleri ve yazma biçiminizi biraz değiştirerek nasıl daha verimli hâle getirebileceğinizi anlatıyoruz.
Öne çıkanlar
- Örneğe bakarak aynı kelimeyi art arda yazmak anlamı hatırlatmaz; yazılan sayı öğrenilen kelime sayısına dönüşmez.
- Yazma zamanını necessary ya da accommodate gibi yazılışı zor ve knife gibi okunmayan harf içeren kelimelere ayırın.
- Yazacaksanız Türkçe anlamdan yola çıkıp önce hatırlayın, aynı gün defalarca yazmak yerine günlere yayarak tekrar edin.
Yazarak ezberlemenin artıları ve eksileri
Okulda yeni İngilizce kelimeleri deftere onar kez yazdığınızı hatırlıyor olabilirsiniz. Yazarak ezberlemenin açık artıları var. Elinizi kullandığınız için dikkatinizi toplamak kolaylaşır; harf harf yazmak yazılışa odaklanmanızı sağlar. Yalnızca okurken fark etmediğiniz, benzer kelimelerle aradaki yazım farklarını da görürsünüz.
Eksileri de var. Her şeyden önce zaman alır. Üstelik örneğe bakarak aynı kelimeyi art arda yazarken ikinci seferden sonra el, öğrendiği şekli tekrar etmeye başlar ve anlamı hatırlama işi neredeyse hiç devreye girmez. On kez yazdıktan sonra kelimeyi öğrendiğinizi hissedip ertesi gün hatırlayamamanızın nedeni budur. Yazma sayısı, öğrenilen kelime sayısına doğrudan dönüşmez.
Yine de yazma alıştırmasının vazgeçilmez olduğu durumlar vardır: sınavda İngilizce metin yazmanız gerekiyorsa ya da işinizde sık sık İngilizce e-posta ve mesaj yazıyorsanız. Okuyunca anlamak ile doğru yazabilmek ayrı becerilerdir; yazmaya ihtiyacı olanların, yazma zamanını hangi kelimelere ayıracaklarını seçmesi bu yüzden daha da önemlidir.
Yazılışı zor kelimeler yazmaya değer
Her kelimeyi yazarak ezberlemeniz gerekmez. Yazmaya ayırdığınız zamanın en çok karşılığını veren kelimeler, yazılışında hata yapmanın kolay olduğu kelimelerdir. Örneğin "necessary" (gerekli) kelimesinde bir c, iki s vardır; "accommodate" (konaklama sağlamak) kelimesinde hem c hem m çifttir; "separate" (ayırmak) kelimesinin ortasında e değil a vardır. Bu tür kelimelerde nerenin çift, nerenin tek harf olduğunu yalnızca dinleyerek ya da okuyarak hatırlamak zordur ve yazılı sınavlarda en sık yapılan hatalar buralarda görülür.
Türkçe konuşanlar için bir zorluk daha var: Türkçe yazıldığı gibi okunur, İngilizce ise çoğu zaman okunmaz. "knife" (bıçak) kelimesinin başındaki k ve "Wednesday" (çarşamba) kelimesinin ilk d harfi telaffuz edilmez; duyduğunuza güvenerek yazarsanız bu harfler kaybolur. Okunmayan harf içeren kelimeler de yazarak çalışmaya değer.
Yazarken hata yapmanın kolay olduğu yere dikkat etmek işe yarar. necessary'yi yazarken "bir c, iki s" diye sesli söylemek ya da o kısmı farklı renkte yazmak, elinizle dikkatinizi aynı yere toplar. Buna karşılık yazılışı düzenli, hata yapılması zor kelimelerde yazma zamanını azaltıp anlamı hatırlama alıştırmasına ayırmak daha verimlidir.
Yazmadan önce hatırlayın: kopyalamayı bırakın
Yazarak ezberlemeyi daha verimli hâle getirmenin en basit yolu örneğe bakmadan yazmaktır. Yalnızca Türkçe anlamına bakın, İngilizce kelimeyi hatırlayıp yazın, sonra örnekle kontrol edin. Somut olarak şu sırayı izleyebilirsiniz:
- İngilizce kelimeyi kapatın, yalnızca Türkçe anlamı görünsün.
- İngilizce kelimeyi hatırlayın ve deftere bir kez yazın.
- Örnekle karşılaştırın, yanlış yazdığınız harfleri işaretleyin.
- Yalnızca işaretlediğiniz kelimeleri anlamından yola çıkarak bir kez daha yazın.
Hatırlama alıştırmasının işe yaradığı araştırmalarla da gösterildi. Karpicke ve Roediger'in 2008'de Science dergisinde yayımlanan çalışmasında, yabancı dilde kelime öğrendikten sonra doğru bildikleri kelimeler için bile test olmayı sürdüren grubun bir hafta sonraki sonuçları belirgin biçimde yükseldi; doğru bildikleri kelimeleri yeniden okumaya devam edenlerin sonuçları ise artmadı. Yazarak ezberlemeye uyarlarsak: örneğe bakarak defalarca yazmak yerine, önce hatırlayıp sonra yazmak daha kalıcıdır. Örnek cümleyle hatırlama alıştırması için İngilizce kelimeleri örnek cümleyle ezberlemek yazımıza bakabilirsiniz.
Yazma sayısından çok karşılaşma sayısı
Bir diğer nokta hatırlama zamanlamasıdır. Aynı gün on kez yazmak yerine birkaç gün arayla birer kez hatırlamak, kelimeyi daha uzun süre akılda tutar. Temel düzen, ilk gün öğrendiğiniz kelimeyi ertesi gün, birkaç gün sonra ve bir hafta sonra, aralıkları giderek açarak hatırlamaktır. Yazacaksanız da ilk gün hatırlayıp yazın, sonraki günlerde ise yazmadan yalnızca aklınızdan hatırlayın; böylece fazla zaman harcamadan hatırlama sayınızı artırırsınız.
Yazacak vaktiniz olmayan günlerde bakarak hatırlayın
Çalışan biri için her gün defter açıp yazmaya zaman ayırmak kolay değildir. Yazma alıştırmasını yazılışı zor kelimelerle sınırlayıp vaktinizin olduğu günlerde topluca yapmak, diğer günlerde ise kelimelere bakıp anlamını hatırlama sayısını artırmak gerçekçi bir paylaşımdır. Kelimeler telefonunuzda ya da Apple Watch'unuzda görünürse saate her baktığınızda bir kelimeyle karşılaşır ve her seferinde anlamını hatırlama alıştırması yapmış olursunuz.
Watch Your Language, İngilizce kelimeleri iPhone'daki widget'larda ve Apple Watch kadranında gösterir; henüz öğrenmediğiniz kelimeleri daha sık getirir. Yazma alıştırması defterde, hatırlama ekranda: böyle bir iş bölümü yapabilirsiniz. Premium ile el yazısı notlarınızın fotoğrafını çekip kelimeleri içe aktarabilirsiniz.
Özet: yazacaksanız önce hatırlayın
İngilizce kelimeleri yazarak ezberlemek yazılışı öğrenmek için uygundur, ama örneğe bakarak kopyalamak anlamı kalıcı kılmaz. Yazmayı yazılışı zor ve okunmayan harf içeren kelimelerle sınırlayın, yazarken anlamından yola çıkarak önce hatırlayın, aynı gün defalarca yazmak yerine günlere yayarak tekrar tekrar hatırlayın. Bu üç noktaya dikkat etmek, aynı sürede öğrendiğiniz kelime sayısını artırır. Watch Your Language'in tüm özelliklerini ana sayfada bulabilirsiniz.